Działalność

Działalność

Historia działalności w 2022 roku

W pierwszym półroczu 2022 roku Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur otrzymał dotację na pokrycie kosztów administracyjno-biurowych Związku
oraz stowarzyszeń mniejszości niemieckiej. Związek mógł poprzez to koordynować
i wspierać pracę stowarzyszeń, pozyskiwać fundusze na działalność stowarzyszeń, przeprowadzać rozliczenia, pełnić funkcję doradczą dla stowarzyszeń. Związek reprezentował mniejszość niemiecką zrzeszoną w stowarzyszenich. Dotacje,
o które wnioskował Związek, były również po części przekazywane stowarzyszeniom dla potrzeb ich własnej działalności administracyjno-biurowej.

Działalność Związku i stowarzyszeń wymaga stałego dofinansowania kosztów utrzymania biur, takich jak czynsz, elektryczność, telefon, zakup materiałów i usług,
tj. telefonu i Internetu oraz pokrycie drobnych napraw. Same stowarzyszenia wydają samodzielnie przyznane dotacje na potrzeby własnej działalności administracyjno-biurowej.

Związek i stowarzyszenia ma za zadanie realizować również działania wynikające ze statutu związane z podtrzymywaniem tożsamości narodowej, niemieckiej kultury, wspieraniu i integrowaniu społeczności niemieckiej regionu oraz pielęgnacji
i nauczaniu języka niemieckiego, generujące koszty pokrywane z dotacji.
Niestety z uwagi na zaistniałą w tym roku sytuację pandemii w kraju i na świecie działalność stowarzyszeń, dotąd tak różnorodna, musiała ulec znacznemu ograniczeniu. Zajęcia z  języka niemieckiego prowadzone były w poszczególnych Stowarzyszeniach w formie online przez nauczycieli j. niemieckiego.  Jeśli chodzi o chór sytuacja przedstawiała się podobnie, to znaczy, chór prowadził próby przez Internet.  Z kolei działalność młodzieżowych klubów tanecznych i wokalnych odbywała się w ograniczonym składzie, przestrzegając wymogi sanitarne. 

Mimo trudnej sytuacji epidemiologicznej Związek wydawał nadal  miesięcznik „Mitteilungsblatt”, który informował o życiu mniejszości niemieckiej na Warmii i Mazurach
oraz wydarzeniach z kręgu kultury niemieckiej. Był prowadzony kolportaż tego miesięcznika do poszczególnych Stowarzyszeń oraz do instytucji w Polsce i za granicą. Związek kontynuował również emisję audycji radiowej „Allensteiner Welle” oraz prowadzenie strony internetowej.

W ramach działalności związanej z podtrzymywaniem tożsamości narodowej, niemieckiej kultury, wspieraniem i integrowaniem społeczności niemieckiej regionu odbyło się szereg projektów, które chcemy pokrótce przedstawić. 

23-24.04 2022 odbyło się tradycyjnie w Mrągowie zebranie robocze przewodniczących stowarzyszeń niemieckich z naszego regionu. Jego organizatorem jest Wspólnota byłych mieszkańców Prus Wschodnich. Spotkanie otworzył P. Stephan Grigat, który nawiązał do struktury organizacyjnej wspólnoty. Prelegatami byli również Pan Michał Schlueter, który wspomniał o ubiegłorocznym spisie ludności. Rozmawiano także o wpływie wojny na Ukrainie na nasz region. Henryk Hoch, Przewodniczący ZSNWiM przedstawił działalność i strukturę Związku oraz problemy, z którymi borykają się organizacje. Na koniec przedstawiciele Wspólnoty poinformowali o planowanych zamierzeniach i działaniach na ten rok. 

W terminie  21.-22. maja 2022 odbyło się współorganizowane przez Landmannschaft Ostpreussen „Wiosenne seminarium dla średniej Generacji Mniejszości Niemieckiej, czyli Fruehlinskonferenz”. Uczestnicy byli w wieku między 25-65.

Tym razem spotykaliśmy  się w Nidzicy/Neidenburg i  poznawaliśmy  historię miasta i Zamku w Nidzicy. Seminarium rozpoczęło  się zwiedzaniem Zamku w Nidzicy i obejmowało  również wspólne zwiedzanie miasta. W drugiej części spotkania uczestnicy poznali działalność Nidzickiego Stowarzyszenia Mniejszości Niemieckiej. Później  przyjrzeli się bliżej strukturze Mniejszości Niemieckiej w Prusach Wschodnich i Zachodnich. Nawiązując do tego przeprowadzono  panel dyskusyjny o organizacji i strukturze Mniejszości Niemieckiej.

Drugi dzień oferował  uczestnikom ciekawą i pouczającą podróż do Szkotowa/Skottau i do Orłowa/Orlau. Uczestnicy wzięli udział w zwiedzaniu przez oba cmentarze. Cmentarze te były  godne uwagi, gdyż konstruowanie i zabudowanie nie odpowiadają wyobrażeniu tradycyjnym cmentarzom. W drodze powrotnej do Hotelu na Zamku odwiedzono  rezerwat Koniuszanka II. Rezerwat ten oferował niezapomnianą podróż do głębi natury i perfekcyjną możliwość przeniesienia się w lata po 1938 roku. Na obszarze rezerwatu Koniuszanka II są setki bunkrów, które tworzyły tzw. Olsztynecką Linię Obronny. Służyła ona do obrony południowych granic byłych Prus Wschodnich. 

Natomiast najważniejszym dla nas jako Związku  projektem był realizowany co dwa lata tzw. „Sommerfest”, czyli festyn letni. W tym roku miało on miejsce na terenie olsztyneckiego Skansenu, w przepięknej mazurskiej scenerii.  Na to wydarzenie dotarło ok. 300 uczestników z różnych regionów , a także władze lokalne i samorządowe. Po nabożeństwie ekumenicznym nastąpił czas występów kulturalnych na scenie amfiteatru. Wystąpiły min. Chór z Nidzicy, który zaśpiewał Hymn Unii  Europejskie, Kolejno prezentowały się chóry z Giżycka, Lidzbarka Warmińskiego, zespoły taneczne młodzieżowe z Bartoszyc oraz Ostródy. Występ uświetniła grupa ukraińska, która w pięknej choreografii zaprezentowała utwory muzyczne oraz sekwencje taneczne. Niniejszy projekt finansowany był ze środków MSWiA., Konsulatu Generalnego w Gdańsku oraz Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Marszałkowskiego. 

Pomimo trudnej sytuacji epidemiologicznej  Związek cały czas prowadził i prowadzi biuro oraz wykonuje codzienne prace biurowo-administracyjne. Podobnie reszta Stowarzyszeń dyżurowała w swoich siedzibach, realizując bieżące zadania. 

W drugim półroczu 2022 roku Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur otrzymał dotację na pokrycie kosztów administracyjno-biurowych Związku
oraz stowarzyszeń mniejszości niemieckiej. Związek mógł poprzez to koordynować
i wspierać pracę stowarzyszeń, pozyskiwać fundusze na działalność stowarzyszeń, przeprowadzać rozliczenia, pełnić funkcję doradczą dla stowarzyszeń. Związek reprezentował mniejszość niemiecką zrzeszoną w stowarzyszeniach. Dotacje,
o które wnioskował Związek, były również po części przekazywane stowarzyszeniom dla potrzeb ich własnej działalności administracyjno-biurowej.

Związek wydawał miesięcznik „Mitteilungsblatt”, który informował o życiu mniejszości niemieckiej na Warmii i Mazurach oraz wydarzeniach z kręgu kultury niemieckiej, kontynuował również emisję audycji radiowej „Allensteiner Welle”
oraz prowadzenie strony internetowej.

W ramach działalności związanej z podtrzymywaniem tożsamości narodowej, niemieckiej kultury, wspieraniem i integrowaniem społeczności niemieckiej regionu należy wymienić również poniższe wydarzenia i imprezy przeprowadzone w drugiej połowie roku 202:

Warsztaty letnie  dla dzieci mniejszości niemieckiej Warmii i Mazur odbyły się w roku 2022 już po raz dziesiąty. Trwały tym razem dziesięć dni. Brało w nim udział 22 dzieci ze stowarzyszeń mniejszości niemieckiej Warmii i Mazu, które były  zakwaterowane w ośrodku wychowawczym w Ostródzie.  Nad bezpieczeństwem dzieci czuwały dwie opiekunki oraz kierowniczka warsztatów.

Przygotowany był bogaty program edukacyjno-rozrywkowy, który priorytetowo  traktował naukę języka niemieckiego poprzez zabawę oraz przekazanie elementów tradycji, historii i dawnej kultury regionu.

 Tym samym wzrosło poczucie tożsamości i przynależności do mniejszości niemieckiej. Natomiast aktywne spędzanie czasu przyczyniło się do integracji uczestników warsztatów. 

Tradycyjnie największą atrakcją okazała się wycieczka autokarowa do Gdańska. Zwiedzono Stare Miasto, Długi Targ, Stary Ratusz oraz Kościół Mariacki. Uczestnicy dotarli aż do starego portu na Motławą. Wielu z nich nie mogła się doczekać kąpieli w morzu, co stanowiło największa atrakcję tej wyprawy. 

Głównym wyznacznikiem powodzenia warsztatów jest to, że dzieci odjeżdżały do domów zadowolone; przez cały okres trwania warsztatów nawiązały się między nimi przyjaźnie, grupa była zaangażowana w zajęcia warsztatowo-edukacyjne. Cel integracyjny został tu zatem bez wątpienia osiągnięty, a dodatkowo pogłębienie znajomości nauki j. niemieckiego i pogłębienie kart historii przodków przyczyniło się do  wzmocnienia poczucia przynależności do mniejszości niemieckiej.  

Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie, Konsulatu Generalnego w Gdańsku oraz miasta Ostróda. Organizatorem był Związek stowarzyszeń Niemieckich Warmii I Mazur.

W dniu 25 czerwca 2022 roku w Olsztynku  amfiteatrze, odbył się dwudziesty dziewiąty  letni festyn mniejszości niemieckiej na Warmii i Mazurach. Poprzez to, że amfiteatr położony jest bezpośrednio na  terenie Skansenu olsztyneckiego  pośród starych chat mazurskich, w otoczeniu zieleni sprawiło, że impreza przyciągnęła mnóstwo widzów z całego województwa warmińsko-mazurskiego.  

Cel festynu, tj. umożliwienie członkom mniejszości niemieckiej spotkanie i pokazanie tego,
co w ich działalności jest najlepsze i najważniejsze, czyli kulturę i język mniejszości, został osiągnięty. Na widowni nie brakowało członków większości polskiej, poprzez co mogli „zasmakować” w kulturze i języku niemieckim. Takie spotkanie z inną kulturą przyczynia się do większego porozumienia między narodami oraz do przełamywania stereotypów i zmiany stereotypowego myślenia o mniejszościach. Sommerfest propaguje kulturę mniejszości niemieckiej, w której tkwi bogactwo oraz przyczynia się do wzrostu wiedzy na temat kultury niemieckiej, jak również do wzrostu zrozumienia i tolerancji wobec niej. Uczy też obcowania z innymi nacjami. Tworzy podstawy dla budowy mostów pojednania pomiędzy narodami oraz dla ich pokojowego egzystowania obok siebie w skali województwa, kraju, a nawet Europy. Impreza przebiegła w radosnej atmosferze, dostarczyła uczestnikom, zarówno artystom, jak i widzom wiele pozytywnych wrażeń.

 Podczas przedsięwzięcia wystąpiły zespoły i chóry reprezentujące stowarzyszenia niemieckie: z Nidzicy, Giżycka, solistki-siostry Krzenzek ze Szczytna i chór „Warmia” z Lidzbarka Warmińskiego. Śpiewała także młodzież – Zespół wokalny „Jodły” z Ostródy. Jak zwykle piękny koncert taneczny dała „Saga” z Bartoszyc. Pokaz swych możliwości artystycznych zaprezentował sam Lidzbark Warmiński. Tańczył i śpiewał także lidzbarski Zespół Tańca Ludowego „Perła Warmii”. Na tegoroczny festyn przybyli  również goście z zagranicy, z Prus Wschodnich. Chór z Meklemburg-Vorpommern, pod kierownictwem Manfreda Schukata, który i tym razem sprawił niespodziankę. Wykonał bowiem po polsku pieśń „Hej z góry, z góry jadą Mazury”. Pięknym akcentem okazał się występ solistki ukraińskiej- ,która swoim głosem oraz emocjonalnym wykonaniem utworów wprost oczarowała publiczność. 

ich do działania w kręgach mniejszościowych i na rzecz mniejszości.

Kolejnym ważnym wydarzeniem w życiu Związku było przeprowadzenie projektu młodzieżowego “Warsztaty reporterskie-konkurs na najpiekniejszy reportaż o Warmii  i Mazurach”. 17.09, w sobotnie przedpołudnie  młodzież mniejszości niemieckiej Warmii i Mazur, przyjechała z Bartoszyc, Lidzbarka , Ostródy, Szczytna I Mrągowa ,żeby móc spotkać się razem i wspólnie zaangażować się w filmowy  workshop. 

Na zakończenie każdy z uczestników otrzymał od prowadzącej certyfikaty uczestnictwa w warsztatach fotograficznych oraz drobne upominki.

Na początku warsztatów każdy z uczestników krótko opowiedział, z której mniejszości niemieckiej na Warmii i Mazurach pochodzi. Następnie opowiedzieli o swojej pracy na rzecz lokalnego stowarzyszenia i znajomości języka niemieckiego. Następnie wszyscy ujawnili swoje zainteresowanie filmem i reportażem i zostali zapytani, czy wcześniej filmowali lub fotografowali oraz czy interesują się sztuką i mediami.

Następnie odbyła się projekcja dwóch filmów krótkometrażowych (prosta scena nakręcona na dwa sposoby – zły i dobry). Wspólna dyskusja na temat błędów w filmowaniu i montażu. Demonstracja drugiej wersji tej samej sceny udała się znakomicie.

 Kolejnym ćwiczeniem była rozmowa przed kamerą telefonu komórkowego. Każdy z uczestników wcielił się w role kamerzysty, dźwiękowca, scenografa, dziennikarza oraz osoby odpowiadającej na 3 krótkie pytania. Podczas tego ćwiczenia wszyscy uczestnicy byli mocno zaangażowani w pracę i mieli pojęcie jak wygląda praca na planie i jak wiele rzeczy trzeba zrobić przy najprostszym ujęciu. 

Podczas zorganizowanych mini warsztatów reporterskich każdy z uczestników, samodzielnie lub w małych grupach, miał okazję nagrać kamerą telefonu komórkowego dowolną scenę, która następnie była oceniana i korygowana przez trenera. Młodzież wykazała się dużą pomysłowością w realizacji scenek i bardzo zaangażowała się w sesję. Było wiele pytań do prowadzącego, co świadczyło o zainteresowaniu tematyką sesji.  

 Wszystko to służyło przygotowaniu i nauce młodzieży do kolejnego etapu projektu, w którym mieli nakręcić mini film o dawnych Prusach Wschodnich. Młodzi ludzie wybrali  miejsce, które z ich punktu widzenia reprezentowało najciekawsze i najbardziej tożsamościowe obszary dawnych Prus Wschodnich. Każdy reportaż był oryginalny i na swój sposób ciekawy.  Trzy najpiękniejsze filmiki otrzymały nagrody. Podczas tego projektu młodzież nie tylko nauczyła się wielu praktycznych rzeczy, ale także wymieniła doświadczenia na temat mniejszości niemieckiej, wspólnych planów i celów na przyszłe projekty. Była to dobra motywacja do dalszej twórczej pracy w lokalnych stowarzyszeniach.

Na uwagę zasługuje projekt “Warsztaty adwentowe dla młodzieży”, które udało się zrealizowaćw grudniu,dzięki dotacji LAndmannschaft Ostpreussen oraz Konsulatu Generalnego RFN. Podczas wspólnej pracy młodzi mieli możliwosc własnoręcznie wykonać tradycyjny wieniec adwentowy lub stroik świąteczny. Poznali także tradycję adwnetu w Niemczech raz zwiazane z tym zwyczaje i  obyczaje.  Najpiekniejsze stroiki zostały nagrodzone drobnyi upominakmi.  Nie należy zapomnieć o imprezach typu : “Konkurs piosenki Niemieckiej “, realizowanej przez Stowarzyszenie Mniejsozści Niemieckiej w Ostródzie ktorego koordynatorem była P. Anna Czajkowska. W tym roku oba projekty odbyły się  na żywo/stacjonarnie. W poprzednich edycjach koordynator realizował projekty w wersji online, z uwagi na pandemię. Uczestnicy w różnych grupach wiekowych zaprezentowali na scenie niemieckojęzyczne wiersze. Jurypodczas oceny  brało pod uwagę przede wszystkim warsztat artystyczny, wymowę językową  oraz interpretację zaprezentowanych utworów. Projekt cieszył się  dużym zainteresowaniem także w tym roku, a jury miało nie lada problem z wyłonieniem laureatów, ponieważ wielu uczestników zaprezentowało wysoki poziom artystyczny. Na zwycięzców czekały  ciekawe nagrody.

W grudniu odbyły się także  realizowane od lat Spotkania Adwentowe, podczas których członkowie Stowarzyszeń spotykają się przy wspólnym stole, razem biesiadując i śpiewając kolędy. Były one przeprowadzane  w formie tradycyjnej, a niektóre Stowarzyszenia  rozdawały swoim członkom również paczki świąteczne.

Historia działalności do 2010 roku

Związek Stowarzyszeń Niemieckich Warmii i Mazur z siedzibą w Olsztynie swoją działalność w I półroczu 2010 koncentrował na podtrzymywaniu oraz pielęgnowaniu tradycji i kultury niemieckiej, integracji środowiska, tworzeniu klimatu lepszego wzajemnego zrozumienia i współpracy miedzy narodami polskim i niemieckim. Związek reprezentował na zewnątrz wizerunek mniejszości niemieckiej w rejonie dawnych Prus Wschodnich, dzisiejszy obszar województwa warmińsko-mazurskiego.

Najważniejszym zadaniem Związku było wspieranie zrzeszonych stowarzyszeń w ich działaniu, służenie pomocy w realizacji zadań statutowych i pozyskiwaniu środków finansowych na te cele. Związek był otwarty na wszelkie działania służące podtrzymywaniu niemieckiej tożsamości narodowej, szczególnie wśród młodego pokolenia. W ostatnim okresie szczególny nacisk kładła nasza organizacja na aktywizację młodego pokolenia mniejszości niemieckiej. Dlatego też staraliśmy się realizować projekty, mające na celu ożywione zainteresowanie młodzieży pracą na rzecz środowiska.


Na początku roku 2010, po ukończonym okresie rozliczeniowym Związek włączył się w realizację projektu KINOWOCHE – „Tygodnia Kina Niemieckiego”, koordynowanego przez menadżera kultury z ifa i przyciągającego uwagę młodych ludzi. Wielu z nich czynnie włączyło się do realizacji. W tym roku udało się rozszerzyć zasięg prezentacji filmowych na kolejne miejscowości naszego regionu. Młode kino niemieckie zaprezentowano w Giżycku, Górowie Iławeckim i Morągu.


Drugim ważnym i nowatorskim przedsięwzięciem był realizowany przy wsparciu ifa projekt symulacyjny, mający na celu praktyczną naukę demokracji, doświadczenie metod i zasad funkcjonowania organizacji oraz sposobów działania celem realizacji planów i zamierzeń statutowych stowarzyszeń niemieckich. Projekt ten zyskał duże uznanie wśród uczestników i pozostawił pozytywne ślady w ich świadomości.


Kolejnym istotnym zadaniem Związku w 2010 r. było przygotowanie i przeprowadzenie wyborczego Zgromadzenia delegatów, które odbyło się 27 marca, a następnie rejestracja nowego Zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym.


Od kwietnia 2010 Związek współpracował z organizacją „dachową” w Opolu przy przygotowywaniu akcji letniej dla młodzieży mniejszości niemieckiej Polski północnej. W tym celu zajmował się podziałem miejsc, naborem uczestników oraz kompletowaniem dokumentów kolonijnych z poszczególnych ośrodków regionu.


7 czerwca odbył się w Ostródzie IV Konkurs Piosenki Niemieckiej. Związek wspierał przygotowania i czuwał nad jego przebiegiem. Pod koniec czerwca Wspólnota byłych Mieszkańców Prus Wschodnich zaplanowała przeprowadzenie Festynu Letniego w Olsztynku. Związek udzielił pełnej pomocy organizacyjnej oraz pośredniczył w kontaktach pomiędzy przedstawicielami L.O., a władzami i instytucjami polskimi.


W drugim kwartale 2010 na skutek postanowienia Zarządu z dnia 25.05.10, Związek poczynił starania zmierzające do zmiany siedziby. Pod koniec czerwca biuro Związku przeniesiono na ul. Kopernika 13.


Związek udzielał wsparcia i służył radą organizacjom terenowym, w tym stowarzyszeniu w Biskupcu przy planowaniu obchodów swojej XX-letniej działalności i przeprowadzeniu projektu „Nasza mała historia wczoraj i dziś”, a także stowarzyszeniu w Morągu przy realizacji Festynu letniego w Szymanowie.


Podstawowym nośnikiem przekazu w środowisku mniejszości niemieckiej naszego regionu był w I półroczu 2010 biuletyn „Mitteilungsblatt”, miesięcznik informacyjno-kulturalny prezentujący działalność kulturalną mniejszości niemieckiej w województwie warmińsko-mazurskim. Zamieszczane były informacje o wydarzeniach, sprawozdania z przebiegu uroczystości, festynów itp., Odbiorcami biuletynu były osoby prywatne w kraju i z zagranicy, instytucje samorządowe oraz organizacje pozarządowe zainteresowane współpracą. Nakład wynosił 900 egzemplarzy, a w czerwcu 1000 egzemplarzy, redagowany w języku polskim i niemieckim.


Ważnym nośnikiem przekazu była audycja radiowa „Allensteiner Welle’, przy której produkcji uczestniczą oprócz ścisłego teamu radiowego, również dawni współpracownicy redakcji. Audycja radiowa nadawana była w lokalnym Radiu Olsztyn w każdą niedzielę o godz. 20:05 na częstotliwości 103,2MHz, można również wysłuchać audycji przez Internet, pod adresem www.ro.com.plw czasie emisji.


ZSNWiM posiadał swoją stronę internetową www.vdgeo.vdg.pl., na której do 2010 roku prezentowana była jego historia, działalność, osiągnięcia, ważniejsze wydarzenia oraz kierunki rozwoju. W marcu 2010 roku poczyniono starania, zmierzające do przebudowania strony na nowoczesny system, umożliwiający po krótkim przeszkoleniu, zarządzanie treściami bez pomocy specjalistów. Te działania zmierzały do uruchomienia dynamicznej, często aktualizowanej strony Związku i zainteresowanych organizacji. Doraźnie strona uaktualniana była przy pomocy starego systemu.


Od listopada 2010 roku funkcjonuje już nowa strona internetowa Związku http://www.zsnwim.cal24.pl/portal

Skip to content