Z obrazów na medaliony
Co myślał Johann Gottfried Herder, najwybitniejszy obywatel Morąga, wiemy dzięki jego książkom. A czy wiemy jak on wyglądał? Za jego czasów jeszcze nie było fotografii.
Filozof i pisarz Johann Gottfried Herder, to najwybitniejszy obywatel Morąga. Miasto o nim pamięta i co roku urządza mu huczne urodziny. Jego organizatorami są od wielu lat: Stowarzyszenie Ludności Niemieckiej „Herder” z Morąga i Muzeum Prus Górnych w Morągu, które do niedawno nazywało się Muzeum Herdera. To w jego siedzibie, znajdującej się w pałacu rodu zu Dohna, odbywa się zawsze świętowanie urodzin. Tak było i 25 sierpnia – 282 lata po tym, jak przyszedł na świat. Kto przybył na urodziny?
Przede wszystkim dzieci, bo dla nich organizatorzy przygotowali najwięcej atrakcji. A największą była możliwość przebrania się w stroje z czasów Herdera i zrobienie sobie zdjęć. Dzieci mogły także robić wycinanki, rysować, puszczać bańki mydlane. Tortu urodzinowego nie było, ale były za to pyszne gofry, lemoniada i wata cukrowa, które przygotowały członkinie Koła Gospodyń Wiejskich z Wilnowa.
Dorośli jednak mieli inny program. Zaczął się on od złożenia kwiatów pod pomnikiem Herdera, który stoi naprzeciw domu, w którym się urodził i mieszkał. Hołd najwybitniejszemu Morążaninowi złożył między innymi sam burmistrz – Tomasz Orłowski i Piotr Żuchowski, dyrektor Muzeum Warmii i Mazur, którego oddziałem jest placówka w Morągu.
Potem wszyscy udali się do muzeum. Tutaj jego kierowniczka Angelika Rejs, dała krótki wykład o wizerunku Herdera w medalierstwie, malarstwie i rzeźbie.
Herder, jak oceniła muzealniczka, należał do ludzi dobrze sportretowanych. Zachowały się jego portrety w stroju protestanckiego duchownego, w ubraniu cywilnym, w sile wieku i starego. Ich kopie można było obejrzeć w czasie wykładu. Te obrazy stały się potem dla innych artystów wzorem do tworzenia licznych medali z wizerunkiem filozofa, a także znaczków pocztowych. Trzy medale wydane za polskich czasów znajdują się w zbiorach Muzeum Prus Górnych.
Herder – niemiecki filozof i pisarz z Morąga – cieszył się i cieszy przychylnością polskich władz. W 1964 r. odsłonięto w Morągu jego popiersie. Było ono darem ministra kultury NRD dla Polski. Utworzone w tym samym roku muzeum otrzymało jego imię. W wielu miastach północnej Polski są ulice jego imienia.
Johann Gottfried von Herder – ur. 25 sierpnia 1744 w Morągu, zm. 18 grudnia 1803 w Weimarze. Był niemieckim filozofem, pastorem i pisarzem. Był jednym z klasyków weimarskich. Jego dzieła miały wpływ na poglądy filozofów niemieckiego idealizmu takich jak Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Hegel. Z jego twórczości czerpali poeci okresu romantyzmu jak Achim von Arnim i Clemens Brentano, a także bracia Grimm. Herder miał duży wpływ na rozwój literatury narodowej w Niemczech, ale także w innych krajach europejskich.
